بابک ارباب خسرو

 با سلام خدمت همه سروران و یاران گرامی و علاقمندان بی غل و غش این پرنده دوست داشتنی. در ادامه سلسله مباحث طرح شده در این پست قصد آموزش روش صحیح جوجه بازی را داریم اما قبل از آن برای آندسته از عزیزانی که برای من نظر گذاشتند و خواستار ارسال عکس کبوتران خود برای درج در وبلاگ هستند باید عرض کنم که می توانید عکسهای خود را از طریق ایمیل برای من ارسال کنید تا بنده بعد از ویرایش آنها را لابلای مطالب آموزش البته بنام خودتان مندرج کنم. عرض دیگری هم که دارم اینست که همانطور که قبلا هم گفتم نظرات آقای دکتر تهرانی که در اینجا درج می شود همگی مورد تائید ما می باشد و اگر این بزرگوار لطف می کنند و در مواردی به سوالاتی که دوستان از من می کنند هم پاسخ میدهند مطمئن باشید که دقیقا نظر خود من هم همان بوده است پس خواهشا برای جلوگیری از اتلاف وقت و تکرار مکررات اصرار نفرمائید که حتما خود من پاسخ بدهم. در ادامه شما را به خواندن مبحث چهارم آموزش که همان جوجه بازی می باشد دعوت می نمایم.

( جوجه بازی ) چه موقع باید جوجه ها را از والدین جدا کرد ؟ جوجه ها در حدود شش هفتگی ضمن تقلید از والدین ، دان خوردن را نیز یاد می گیرند دقت کنید هنگامی که جا آبی را پر می کنید توجه جوجه ها را جلب کنید و کافی است که جوجه یکبار سر را در جا آبی کرده و آب بخورد دیگر جای نگرانی نیست . شیوه دیگر هم اینست هر زمان که پرهای زیر کت جوجه رسید و لخت نبود و همچنین 3 پر کناری جوجه مانده که خشک شود موقع سوا کردن جوجه است . در یکی دو روز اول که جوجه ها را جدا کردید کمی سخت دانه می خورند اما نگران نباشید بعد از آن یاد می گیرند که چطور مستقل و خودکفا باشند فقط شما به نظافت گنجه آنها بسیار توجه کنید . نکته : تا یکی دو روز مراقب باشید که جوجه ها حتما" آب بردارند و اگر دیدید که بلد نیستند ، آب را طوری داخل و روی جا آبی بپاشید که جوجه متوجه آن شود و یا جوجه را بگیرید و سرش را نزدیک سوراخ جا آبی و کمی داخل آب کنید تا با نوکش وجود آب را در جا آبی حس کند و البته خودش بنوشد ، بهرحال یکی دو بارکه کمکش کنید خوب بلد خواهد شد .

 نحوه دانه دادن به جوجه کناری تر: بدین شکل است که تا زمانیکه پر کناری ( تیزه اول یا شاه پر) آنها برسد باید روزی یکبار ترجیحا" در بعدازظهر آنها را خوب سیر دان کنید و درجا دونی آنها باید ارزن و قره ماش بعنوان بیس اصلی باضافه کافیشه ، گاو دانه ، عدس ریز ، و  کلا" چند مغز از دانه هایی را که عادت به خوردنشان دارند ( بغیراز گندم  و گل شور) حسابی بهشون بدهید و در آخر جا دونی را بر دارید و ترجیحا" روزی نیم ساعت هم زیر تور بیاوریدشان تا آفتاب بخورند و بگردند و ماسه و صدف خرد شده بخورند و دست دست کنند و از کسالت آنها بدینوسیله جلوگیری می نمائیم  . ( به کناری های کوتاه و همچنین پرهای رسیده زیر کت توجه فرمائید )

ازجوجه ای که کناریش رسیده چگونه باید مراقبت کنیم ؟ از آنجا که همیشه و در هر کجا حتی مملکتمان سرمایه ما جوانها هستند لذا دراین سرگرمی مفرح ، جوجه ها نیز بدلیل اینکه می توانیم طبق سلیقه خودمان تربیتشان کنیم بنابراین جوجه ها مهمترین و بهترین سرمایه ما خواهند بود و باید آنها را بهر طریق ممکن حفظ نمائیم که بدین منظور توصیه ای را به شما معروض می دارم که بسیار بسیار بسیار مهم می باشد . اولا" از همین حالا یاد بگیرید که ناسیونالیست باشید یعنی تنها و تنها و تنها برای کبوتران و جوجه های خودتان وقت گذاشته و ارزش قائل باشید و بدانید بهترین کبوتران غریب گیری 90% ژن باخت کردن را دارند و برای آن 10 % کبوتران غریب باقیمانده هم که در باخت مقصر نیستند ( شب بالا مانده ، بریده و خراب کرده ، قوش زده و ... ) بخاطر امراضی که با خود می آورند ارزش ریسک کردن ندارند بنابراین در زمانیکه جوجه کشیده اید ابدا" کبوتر متفرقه ، غریب و حتی تعارفی آنچنانی را بهیچوجه وارد کبوترانتان نکنید ، از دوستان و افراد متفرقه بخواهید کفششان را در آورده و با دمپایی هایی که در اختیارشان قرارمی دهید وارد بام یا محل نگهداری کبوترانتان شوند حتی قبل از ورود افراد متفرقه حتما" چند دقیقه ای آنها را در محیط در بسته ای که با دود کندر واسپند اشباع کرده اید نگه دارید تا البسه آنها نیز تا حدود زیادی در آن فضا ضدعفونی شود  و این شیوه را ادامه دهید تا مادامیکه جوجه هایتان از کنار در بروند و بالغ شوند . در این قسمت دارویی را که متعاقبا" خواهم گفت تهیه کرده و هر 10 روز یکبار برای ضد عفونی تمام گنجه ها بکار برید و اینکار را تا زمانیکه جوجه ها کاملا" از کنار در نرفته اند انجام دهید و بزودی معجزه این روشهای ارائه شده را شاهد خواهید بود .

ویرکن اس : وسیع الطیف ترین ضد عفونی کننده و ویروس کش محیطی ( شروع ازسه هفته بعد از دومین واکسیناسیون ) . این دارو موثر بر تمام 18 ویروس بیماریزا در دام و انسان موثر بر تمام قارچها و باکتریهای پاتوژن دام و طیور .  موثر بر ارگانیسم های آلوده کننده مواد غذایی نظیر سالمونلا ، کامپیلو باکتر و لیستریا . virkon – s می باشد و بنابراین مصرف آن را موکدا" برای تمام علاقه مندان به کبوتر توصیه می کنم .

طریقه مصرف : کبوتران را از لانه بیرون آورده و پودر را با آب به نسبت معین جدول روی قوطی حل کرده و محل پرندگان اعم از اتاق تور و گنجه ها را کاملا" با دستگاه اسپری می کنیم .

 سئوال : آب در دسترس جوجه ها را چگونه ضد عفونی کنیم ؟ از آنجا که یکی از راههای مهم انتقال بیماریها از طریق آب می باشد بنابراین هر سه هفته یکبار مقدار یک قاشق غذاخوری پر سرکه را با یک لیتر آب مخلوط کرده و در جا آبی بریزید یا اینکه هر چهار هفته یکبار یک قطره محلول گلیسیرین یده را در 2 لیتر آب حل کرده و در جا آبی بریزید . ( البته یک قطره گلیسیرین یده قدرت ضدعفونی برای بیش از 10 لیتر آب را هم دارد و بنابراین مقدار بالا را بیشتر نکنید ) کلام آخر : علاوه بر همه دستورات بالا از توری ریز برای لانه ها استفاده کنید که گنجشک ها که ناقل و حامل انواع بیماریها ، مایکو پلاسماها و قارچها و غیره هستند نتوانند داخل گنجه ها شوند .

 تصاویر : جوجه هایی را نشان می دهد که شاه پرهای کناری شان در حال رسیدن می باشد و همانطور که عرض کردم حتما" باید زمانی را در طی روز برای بیرون آمدن آنها از گنجه و پر خوردن و کت زدن اختیاری ( دست دست کردن ) توسط خودشان اختصاص دهیم و تنها دغدغه ای که ما باید داشته باشیم رسیدگی دائم و پیشگیری از امراض علیه آنهاست ...

 با جوجه ای که کناریش رسیده چگونه رفتار کرده و چگونه آن را دون گیری کنیم ؟ همانطور که قبلا" عرض کردم جوجه را از زمانی که کناریش خیس بود و جدا کرده بودید روزی نیم ساعت زیر تور بیاورید . کم کم که جوجه کناریش رسید خودش داخل تور دست دست کرده و بدلیل اینکه خوب داخل تور را دیده آنرا خوب می شناسد اما مشکل اینست که حالا باید بیرون را نیز ببیند و یاد بگیرد تا ترسش هم از محیط بیرون بریزد . دان جوجه از وقتی که کناریش رسید فقط ارزن خواهد بود که باید کاملا" از رو دون ردش کنید و گاهی اگر احساس کردید که با گرفتن دون درشت کمی حالت کسل دارند یکی دو مشت دان درشت هم در انتهاء بهشون بدهید تا ناگهان که دون درشتشان را گرفتید بدن از دست ندهند و بتدریج دون درشتشان را بگیرید ( وسیر بشوند ) اما بزودی زمانیکه تصمیم گرفتید جوجه ها را بیرون آورید فرا میرسد برای این منظور باید پر جوجه ها را ببندید ( با نخ یا چسبهای کرم رنگ کاغذی موجود یا هر طور که می دانید ) بطوریکه تیزه اول را رها کرده و پنج یا شش تیزه بعدی را ببندید نه بیشتر و این بدین جهت است که اگر جوجه از بالای تور و یا گنجه به پائین پرید استخوان جناغش صدمه نبیند سپس جوجه های پربسته را از تور بیرون بیاورید تا ابتداء 4 یا 5 روزی کف پشت بام را ببینند و خوب بگردند و بقول ( قدیمی ها می گفتند جوجه ها را اصطلاحا" خوب بچرونید ! اگر تازه کارها دوباره ما را متهم به گاوچرونی نکنند ؟) حتی بیشترپیمانه دانه شان را روی کف بام و گوشه کنارها بهشون بدهید و فقط کمی را که مانده داخل گنجه بهشون بدهید . ( در تمام این روزها جوجه نباید کم دون باشد ) سپس از روز پنجم به بعد جوجه ها را یکی دو بار بفاصله چند روز همراه با گنجه مادها آب تنی دهید . نکته : در یک روز آفتابی زمانیکه جوجه ها را برای یادگیری و هوس آب تنی با مادها موقتا" قاطی کردید مراقب باشید تا درون تشت مخصوص آب تنی ، ازدحام زیادتر از گنجایش تشت ، احیانا" باعث خفه گی جوجه ها نشود .

 داروهای موثر در از بین بردن مگسک ها و شپش و کنه و انگلها کدامند ؟ اگر می خواهید فقط داخل گنجه ها و دیوارهای گنجه ها را از شر کنه ها که خون کبوتران را می خورند و در شکاف دیوارها و درزها و غیره پناهگاه دارند خلاص شوید بهترین دارو سمی است به نام ICON        ( آیکون ) در پاکتی زرد رنگ و نازک . این سم بسیار مهلک است و هنگام اسپری کردن آن باید کبوتران را از گنجه بیرون آورد و ابدا" نباید بنوعی استفاده کنید که به طرف کبوتر اسپری شود و یا اثری از آن روی زمین بماند و بهتر است بعد از استفاده حتما" تا چند روز کبوتران را درون تور و یا بیرون از گنجه دانه دهید چون این سم علاوه بر اینکه بسیار بسیار کارائی دارد اما همانطور که عرض کردم بسیار هم خطرناک است و توضیحات بیشتر را از فروشنده مواد و سموم کشاورزی که می خرید جویا شوید . در حالت دیگر هدفمان شپشک ها ومگس های خود کبوتران هستند که به مگس سگی معروفند . برای این منظور پودر کوپکس خارجی اصل COOPEX انگلیسی ساخت کارخانه رابرت مک دوگال یا ساخت بایر آلمان که درون پاکت آلومینیوم فویل مانند و نازک نسبتا" متوسط قرار دارد ( مواد شیمیایی فروش ها تو ناصر خسرو دارند ) یا پودر نگوون آلمانی که در پاکتهای کوچک فویل آلومینیوم قراردارد ( داروخانه های دام پزشکی دارند ) را مطابق دستور ادامه مطلب تهیه نموده و مقدار یک قاشق چایخوری پر از آنرا در 4 لیتر آب حل کرده و جوجه ها را در آن آب تنی دهید تا تمام مگسک ها و شپشک و انگلهای ریز روی پر و بدن آنها که خود آنها نیز از عوامل انتقال بیماریها هستند را نابود کنید و حتی می توانید محلول فوق را براحتی روی تمام کبوتران و در و دیوار گنجه ها و همه جا براحتی اسپری کنید که این شیوه برای دوستان مبتدی بسیار مطمئن تر است و حقیر هم همین شیوه را توصیه می نمایم . داروهای دیگر : داروی دیگری که می توانید بکار برید نوعی محلول تزریقی که البته برای دام های بزرگ به نام ایورمکتین IVERMECTIN است که از داروخانه های دامی تهیه می فرمائید و طریقه استفاده آن بسیار جالب است : کبوتر را می گیرید و پرهای گردن را کنار می زنید و با قطره چکان تنها یک قطره از این محلول را روی پوست می چکانید که این محلول از طریق رویه  پوست به دیگرنقاط مختلف پوست بدن کبوتر نفوذ کرده و تمام مگسک ها و شپش ها را از بین می برد که بهر حال اینهم شیوه ای است . توصیه مهم  : اگر دوستان یا اقوامی در کشورهای دیگر دارید داروهایی در این زمینه مخصوص کبوتر را معرفی می نمایم تا تهیه کرده و لذت ببرید : در زیر محلول داروی موثر Insectrin-X نوعی سم گیاهی پییر اترین است که مخصوص کبوتر است و با آب ترکیب شده و به حیوان اسپری می کنید که این نوع حتی اسپری آماده هم دارد . داروی دیگرکه برای انواع پرندگان است قطره DAC ENDECTO که به مقدار 2 قطره روی پوست گردن کبوترمیاندازید و با نفوذ به نقاط بدن تمامی انگل ها ، کنه ، مگسک و شپشک و غیره را برای مدتها نیست و نابود کرده و بنابراین خیال شما را از این حیث نیز آسوده می گرداند . نکته : بهیچوجه از اسپری های موجود نابود کننده پشه و مگس برای این موضوع استفاده ننمائید حتی اسپری های آسوده ( شرکت نفتی ) که دارای سم گیاهی پییر اترین می باشد نیز بدلیل اینکه حاوی مواد مجاز نرم کننده پوست نیستند بسیار مضر می باشند و وقتی شما آنرا زیر کت کبوتر اسپری می نمائید باعث سوختگی مختصر در ناحیه پوست حیوان شده که این مسئله باعث انقباض و جمع شدن سطح پوست و در نتیجه اذیت حیوان می شود .

ادامه مطلب جوجه پر بسته ناجلد :  چنانچه جوجه ها بهر دلیلی آب تنی نکردند با شلنگ آب که پودر می کنید خیسشان کرده و بعد آنها را روی طاق گنجه ها و یا اتاق تور بریزید تا آنجا بخوابند و خشک شوند و این مسئله باعث می شود آنها به اصطلاح جا خوش می کنن و این شوق خوابیدن در آفتاب برای اولین بار بسیار برای آنها لذت بخش خواهد بود . ( داروی ساخته شده کوپکس و یا نگوون محلول در آب را می توانید بعدا" روی تمام کبوترها و در و دیوارها اسپری کنید . ) برای آفتاب دادن جوجه های پربسته حتما" آنها را صبح ها روی طاق گنجه ها و یا اتاق تور بریزید و حتما" آنها را تا ظهر پائین بیاورید و ابتداء کمی دان و بعد آب دهید چون بی آبی و آفتاب تند سر ظهر و بعد از ظهربسیار روی جوجه تاثیر منفی از جهت ابتلا به کم آبی ( دزهیدراسیون ) ، چشم درد ، سرگیجه و اسهال و در نهایت بیماری خواهد داشت . توضیح : مدت زمانی که جوجه ها را روی تور یا سقف گنجه یا خرپشته برای آفتاب خوردن می اندازید حداقل باید یک هفته باشد . دان جوجه ها همانطور که عرض کردم تنها به ارزن درجه یک ، سفید ، درشت و بدون بوی نا و ماندگی ختم می شود و همانطور که عرض کردم هنوز موقع کم دون گرفتن جوجه ها نیست و باید تا 80 % سیردون باشند و بدنشان حفظ شود و این دوره پربسته گی روی اتاق تور و نقاط بلند پشت بامتان باشند که هم اطراف را ببینند و هم برای فرود و نشستن بدینطریق که آنها را از ابتداء عادت می دهید مشکلی نداشته باشند . نکته : تنها نقاطی جوجه ها را عادت دهید که جزء بام شما محسوب شوند . از روز هشتم تا روز دهم دان جوجه ها را بتدریج به 50 % پیمانه همیشگی تقلیل دهید و سعی کنید با دون زدن و راهنمایی پشت دری ها که رو دون می شوند جوجه های پربسته را به پائین هدایت کنید تا اولین قدم رو دون شدن را فرا گیرند ... پس از این سه یا چهار روز که جوجه پربسته ها یاد گرفتند تا با دون پائین بیایند نوبت باز کردن پرها فرا می رسد ...

یاد آوری یک واقعیت که مورد نقد بسیاری از تازه کاران قرار گرفت ؟! سالها پیش هر کدام از کبوترداران مطرح برای جلد کردن جوجه هایشان شگردهای خاصی به کار می بردند . حقیر پیشنهاد کردم ، شما نیز می توانید که مثلا" از یک ماده ثابت بو دار استفاده کنید و سپس مطلب بعدی را جهت مثال در ادامه آوردم که عرض کردم : برخی از عشق بازان در قدیم برای دو سه هفته برروی پشت بامهای کاه گلی مقداری ( در حدود سه چهارمشت ) پهن خشک گوسفندی را مخلوط با دان در درون جا دونی ها و همچنین کف پشت بام استفاده می کردند و جوجه گرسنه را مجبور به پرسه زدن و به اصطلاح خود قدیمی ها چریدن در درون این پهن ها وا می داشتند . جوجه کبوتر از پرسه زدن و دانه برداشتن از لابلای پهن ها بسیار لذت می برد و علاوه بر آن از مخلوط بوی گنجه خودش و بوی پهن ، بوی جدیدی بوجود آمده و متصاعد می شود که بسیار قوی تر از بوی فضولات و بوی بدن خود آنهاست که بمرور با این بوی جدید ( که البته برای ما با این مقادیر سه چهارمشت نامحسوس است ) حسابی آشنا شده و خو می گیرند . و جالب است که جوجه کبوتر از کیلومترها دورتر متوجه این بو شده و بدنبال این بو همه جا را پرسه می زند تا آشیانه را بیابد البته عامل نژاد ، اصالت و سوی کبوتر نیز بسیار نقش مهمی در این زمینه دارد و نباید نادیده گرفته شود . ضمنا"جواب این مسئله بسان بسیاری از معماها بعدها برای همگان مشخص گردید که هدف قدیمی ها چه بوده است و چه ربطی پهن گوسفند با جلد شدن جوجه ها داشته است ؟! بنده در این رابطه به یک برنامه تلویزیونی پخش شده در سیمای جمهوری اسلامی ایران به نام حس برتر استناد کردم که شاید شما هم شاهد پخش آن بوده باشید و در آن گفته شد حس بویایی سگ 4 هزار برابر انسان است اما حس بویایی کبوتر 20 هزار برابر سگ است ؟! .... و این جوابی برای سئوال بالا بود و این در حالیست که البته محل استقرار خورشید در آسمان نیزبه کبوتردر فهم و درک زمان کمک بسیارمی کند و ضمنا" در انتهای عرائضم حقیر سئوال کرده بودم که شما چه مواد بو دار دیگری غیر از پهن گوسفند می شناسید که بوی آن مقطعی نباشد و همیشه بو دار بمانند ؟ شما قضاوت کنید و ببینید که بعضی ها از این مطلب بالا چه آسمون و ریسمون هایی بافتند و حاظر نشدند در مورد این مطلب حتی تحقیق کنند ... اما حقیر خواهشمندم که شما فهیمان  اول تحقیق کنید و بعد فقط صحت عرائض بنده را بپذیرید اما لزومی به انجام آن ندارید . امروزه قطعا"شیوه های بهتری هم برای این منظور وجود دارد که به موقع به آنها خواهیم پرداخت .

چگونه پر جوجه هایی را که بالای تور و کف بام را یاد گرفته اند و غریبی نمی کنند را باز کنیم ؟ همانطور که می دانید این زمان بسیار حساس است چون جوجه های پر زور و پر گاز شما در این مقطع ، اگر درست رفتار نکنید جا کن شده و احتمالا" چون تصور می کنند هنوز پر بسته اند بنابراین خیلی قرص و محکم و به مقتضی ذات پر زور خودشان بلند شده و احتمالا" پس از چند دور سریعا"رو گیری کرده و چون کت آنها خوب نرم و ورزیده نیست بنابراین خیلی زود و از بالا یا حتی میان ته سنگین بحالت بریده شده و در منطقه ای دور از منزل فرود آمده و چون در اولین پرش و فشار حاصله از آن بشدت خسته می شوند احتمال بریدن و گم شدن نیز دارند . بنابراین اکنون سئوال اینست که رفتار صحیح چگونه خواهد بود ؟ خوب دقت کنید ، حال پر جوجه ها را باز کنید و اینبار فقط سه تیزه اول ( سه شاه پر اول )  آنها را مجددا" می بندید و بقیه را رها کنید بدین ترتیب با باز کردن پر جوجه ها آنها براحتی و بدون اینکه از پشت بام پائین بیفتند ، همه جا پر می خورند و رو دون می شوند اما با بستن سه تیزه اول آنها ، شما بخوبی آنها را مهار کرده  و با این شیوه زور آنها را برای جا کن شدن و براحتی پریدن ازشان سلب کرده اید . پس مدت یکروز هم داخل تور قدری پرشان بدهید ( هر جوجه سه چهار مرتبه )  تا جوجه ها بفهمند که پر دارند و دیگر مثل زمانیکه پر بسته بودند محکم و با قدرت بلند نمی شوند . عصر همانروز دانه جوجه ها را به 40% از کل پیمانه اولیه شان باز تقلیل داده و آنها را برای فردا که باید بیرون بیایند و رو دون شوند آماده می کنید . توضیح : در این چند روز که دان جوجه ها را قدری کاستید و به نصف تقلیل دادید باید مرتبا" روزانه فضولات و حتی بدن چند تایی را چک کنید تا بفهمید که خیلی یک لایی نشده باشند و اگر چنین بود و یا جوجه ها بیش از حد مجاز، حریص دان بودند در این صورت مشخص می شود که در کاهش جیره آنها قدری زیاده روی کرده اید و بهتر است کمی دان شان را اضافه کنید ... صبح روز بعد ... حالا می توانید جوجه ها را بیرون کنید اما اول یک تست کنید تا ببینید جوجه ها و همینطور پشت دری ها به فرمان هستند یا نه ؟ اگر دیدید که به دانه خوب توجه دارند درب تور را باز کنید و با دان زدن کم کم و ممتد آنها را کف بام هدایت کنید اما مواظب باشید که موقتا" به هوای بالای تور و یا جاهایی که عادتشان دادید بلند نشوند ، سریعا" درون تور لانه نرها را بیرون کنید تا داخل اتاق تور شلوغ شود و نرها دست دست کنند تا اگر احیانا" جوجه ها بلند شدند داخل تور چیزی برای پر خوردن باشد ... قدری صبر کنید تا ترس جوجه ها از بیرون آمدن بریزد و روال عادی پیدا کنند ... حالا به آرامی اول پشت دری ها و بعد تک تک جوجه ها را بدون هیچ عجله ای و در نهایت خونسردی به بالای اتاق تور و یا خرپشته و یا هر جایی که در این چند روز عادتشان داده اید هدایت کنید ... چند دقیقه صبر کنید تا همه چیز عادی شود ... حالا قدری دانه به جاهای نزدیک به محل نشستن جوجه ها بریزید تا پشت دری ها به آنجا پر بخورند و رو دون شوند و متعاقب آنها جوجه ها تک تک یا چندتا چند تا حرکت آنها را تقلید خواهند کرد ( آنطور که اخلاق جوجه کبوتر است ) .... نکته مهم : اولین باری که می خواهید جوجه ها را رو دون کنید مسیر کوتاه تری را برای پر خوردن آنها انتخاب کنید تا جوجه ها بدلیل کم تجربگی و ترس از اولین تجربه پرواز در محیط بیرون تور راه نگیرند و به پرواز در نیایند . حال چند دقیقه تامل کنید و مجدد" اینکار را از سر بگیرید و بدین ترتیب جوجه ها را حسابی به همه جا رو دون کنید . هر چه بیشتر جوجه ها را رو دون کنید آنها بهتر کت و کولشان نرم شده و شکل بام ، بهتر برایشان ملکه خواهد شد . هر زمان احساس کردید که جوجه ها دیگر فرمان نیستند و آماده ترقه کردن و یا بلند شدن هستند ، سریعا" کبوتران داخل تور را با احتیاط جا کنید و جوجه ها را پائین آورده و جا کنید . توضیح در مورد اخلاق جوجه کبوتر: اگر داخل تور کبوتر باشد جوجه پائین نخواهد آمد اما اگر زیر پایش و داخل تور را خالی کنید جوجه بهتر پائین می آید فقط خیلی آرام و با احتیاط درون تور بروید تا جوجه ها رم نکرده و بلند نشوند . از حالا تا مدت 10 روز شما باید جوجه ها را رو دون کنید و کم کم پیمانه شان را باید زیاد و زیاد تر کنید تا خیلی بدن خالی نکنند و ترجیحا" پیمانه شان را تا 60 % از پیمانه کامل برسانید و در این مدت هر روز پر چند تایی از آنها را کامل باز کنید  ( منظور سه تیزه اولی را که بسته بودید ) و ضمنا" مسافت رودون کردن تان را نیز طولانی تر کنید تا جوجه ها به اصطلاح پر بلند بخورند اما هنوزعجله نکنید ، تازه جوجه هایتان دارند بوم شناس می شوند ... اگر دورو بر منزلتان هرز گاه و بلندی نیست دان جوجه ها را بتدریج با رو دون کردن زیاد کنید و به 80% از پیمانه کامل برسانید تا وقتی جوجه ها کم کم بلند شدند از روی کم دونی باخت نکنند و اگر در منطقه دورتر افتادند مایه ، بنیه و توان دویدن دنبال خونه صاحب را داشته باشند . اما اگر دور و بر منزلتان بلندی و هرز گاه دارید بهیچوجه دان جوجه ها را از 60% پیمانه کامل بیشتر نکنید تا بتوانید موقتا" آنها را با دون و پر دادن پشت دری ها بنشانید تا نشستن روی بام ، برای جوجه هایتان خوب ملکه شود و بدینوسیله آنها را از هرز نشستن نیز حفظ می کنید و بعد از دو سه هفته که آنها را بدین طریق عادت به نشستن دادید و راه را بهشون یاد دادید حالا با خیال راحت ترمی توانید جیره آنها را به 80 % از کل پیمانه برسانید.... نکته مهم راجع به فصل جوجه کشی و نحوه دان دادن : اگرجوجه ها گلسرخی یا همان جوجه بهاره بودند دانشان فقط ارزن درجه یک ، طبق مقادیر توصیه شده خواهد بود اما اگر جوجه پائیزی داشتید و هوا هم سرد شده بود حتما" در پیمانه دان شان ( مقادیرتوصیه شده ) به مقدار 10 الی 20 درصد از کل آنرا به قره ماش ،  گاودانه یا کافیشه  اختصاص دهید تا برودت هوا و رژیم کم دون شما به بدن جوجه ها آسیبی وارد نیاورند . تذکر خیلی مهم برای تمام فصول : همیشه سه کار را نیک دقت کنید و انجام دهید 1- همیشه زیر پای کبوترانتان را تمیز و جارو نموده و هر روز جا آبی جوجه ها را بشوئید . 2 - مدفوع و فضولات کبوتر باید همیشه رنگ عادی داشته باشد و اگر دیدید که سبز یشمی رنگ ، شل و آبکی یا غیر مواقع عادی است علامت بیماری یک یا چند کبوتر در بین کبوترانتان است که باید پیدایشان کرده  ، جدایشان نموده و بهر حال دقیقا" علت را بیابید . ( اگر بیماری بعلت عفونت است همیشه پسندیده است تا فهمیدن علت دقیقتر ، قرص زرد رنگ تتراسایکلین ورقه ای 100 میلی گرمی داشته باشید تا موقتا" 4 روز به کبوترانی که فضله خراب دارند بعد از دانه و قبل از آب دادن بدهید و البته با دستتان و با لمس پرهای ناحیه گلو، قرص را بطرف چینه دان حیوان هدایت کنید . 3 -  هر موقع به کبوتران دانه می دهید خوب به آنها نگاه کرده و دقیق شوید و اگر دیدید که کبوتری خوب روی دانه نیست و یا خیلی بی میل دانه می خورد سریعا" وضعیتش را چک کنید و بهتراست دروهله اول دهانش را بو کنید و اگر دان نگه داشته بود و دهانش بو می داد و یا ممکن است چرک گلو که نوعی تریکومونیاس و انگل است داشته باشند که می بایست در هر دو صورت بهشون چهار قطره شربت متروماکس یا مترونیدازول بدهید و البته کبوتر دان نگه داشته را بیرون بیاندازید که اگر قی کرد و بالا آورد دانه ها را جارو کنید تا کبوتران دیگر نخورند .  خواهشمندم مباحث فوق را  بدقت بخوانید و با افراد خبره و کار بلد نیز مشورت نمائید .  این مبحث همچنان ادامه دارد  ....

 نکاتی چند در مورد انگیزه هایی برای تاسیس انجمن دوست داران کبوتر ایرانی :

خوش بود دامن صحرایی و طرف چمنی                        لب جویی و کنار سمن و نسترنی

محفل انسی و خلوتگه دور از انظار                             همدمی شوخ و پریچهره شیرین دهنی

بلبلان بر زبر شاخه گل گرم نوا                                  قمریان بال زنان شاد بدشت و دمنی

من چنین بزم به اورنگ شهی نفروشم                          خوشتر از آن بجهان نیست مرا انجمنی

در چنین حال معلم شود از عشرت مست                       همچو از باده وحدت که اویس قرنی

امروزه در هر بلاد ، شهر،  دیار و در هر صنفی ، قشری ، رشته ورزشی و حتی صنعتی ، وجود یک کلوپ اعضاء یا انجمن صنفی شامل افراد گوناگون با فرهنگ ها ، طیف ها و گرایشهای فکری مختلف اما در قالب یک گروه متشکله از اعضاء همان صنف را می توان مشاهده کرد که این گرایشهای فکری و سلیقه های متفاوت در کنار همدیگر تنها یک هدف مشترک  را دنبال می کنند که بی شک آن هدف ، اعتلاء و سربلندی همان علاقه مشترک در بین همه آن اعضاء خواهد بود . بدون هیچ مقدمه دیگری بایستی عرض کنم در مورد کبوتر و کبوتر داری  در عمده کشورهای جهان طرفداران و علاقه مندان بیشماری را در این سرگرمی مفرح می توان سراغ کرد که با خیالی آسوده و حتی بصورت علنی با افتخار و سربلندی مشغول نگهداری کبوتر هستند و این امر بصورت علنی و آشکار میسر نخواهد گردید مگر اینکه این رشته از دید عموم مردم و جامعه بدیده مقبول و پسندیده جا افتاده باشد . خوشبختانه در کشور ما هم از دیر باز نگهداری و پرورش این پرنده زیبا معمول و مرسوم بوده است ! اما چه شده که امروزه  این پرنده زیبا و سمبل آزادی و آزادگی بهمراه این رشته اینهمه مورد بی مهری و جفا قرار گرفته است ؟ چرا باید افراد فرهیخته و با اصالت از ترس رسوایی و بدنامی برای خود و خانواده شان با تمام مهر و علاقه ای که به این پرنده دارند باید در انزوا و یا پنهانی به این سرگرمی بپردازند ؟ از اینگونه سئوالات بسیار است و جواب را هم همه ما نیک می دانیم اما سرانجام چه باید کرد ؟ چگونه باید این اعتبار و آبروی از دست رفته را بدست آورد ؟ دقت کنید ، ما می خواهیم ملاحظات نسبت به همسایگان را ترویج کنیم ما نمی خواهیم کسی را محکوم کنیم اما ما می توانیم از راهش وارد شویم و آن راه در وهله اول آموزش صحیح به همه علاقه مندان است . ( یعنی یک نفرکه امکانات کامپیوتر و اینترنت دارد رسول فرهنگی بشود ، یاد بگیرد و آن را به یک نفر دیگر که این امکانات را ندارد آموزش دهد )  یک نمونه مختصرعرض کنم نه به سن ربط دارد و نه به سابقه ، تا مادامیکه آن شخص علاقه مند به این سرگرمی مفرح آموزش اصولی ندیده باشد و برای به پرواز در آوردن چند تا کبوترش از سوت و دست و پرتاب سنگ و چوب و تیرکمان به طرف منزل همسایه استفاده کرده و یا برای گرفتن یک کبوتربه خود اجازه می دهد زنگ خانه دیگران را بزند  و ایجاد مزاحمت می کند همین آش و همین کاسه خواهد بود و قطعا" امثال همین افراد ، نگرش و دیدگاه عموم جامعه را همینگونه که اکنون هست رقم می زنند . حقیر و همکارانم سعی داریم در وهله اول با آموزش صحیح همگانی ، تجربیات خود را در اختیار تمامی علاقه مندان فهیم قرار دهیم و این دوستان همانطور که عرض کردم رسولان فرهنگی ما خواهند بود که هر کدام با بسیاری دیگر در ارتباطند و یقینا" با یک موج آموزشی اینترنتی ، نکات مفید را به افراد تازه کار و مبتدی انتقال خواهند داد . ضمنا" واقعیت امراینست که بسیاری از آگاهان و خبرگان این سرگرمی مفرح علاوه بر اینکه آشنایی چندانی با کامپیوتر ندارند اما بقدری در این کار تبحر دارند که نیاز چندانی به تاکتیکهای آموزشی ما ندارند اما قطعا" همین دوستان نیاز به بالاتر بردن دانش دارویی - درمانی خود دارند و بنابراین طولی نخواهد کشید که بسیاری از افراد تحت همین آموزشها چندین و چند برابر شده و روز به روز از تعداد آن افراد بی ملاحظه و بی علم ( راجع به این رشته ) کاسته خواهد شد و همین مسئله قطعا" از نظر جامعه پنهان نخواهد ماند و در قدم بعدی پس از آموزشها ، ابراز وجود و تشکیل انجمن دوستی و عضوگیری خواهد بود که درآن زمان با کمک همه شما دوستان فرهیخته و از طریق اینترنت میزگردی برای تبادل افکار و نظرها خواهیم داشت که برای تشکیل انجمن از تمامی نظرات ارزنده شما عالیجنابان نهایت استقبال واستفاده را خواهیم برد و همچنین در آن زمان از تمامی دوستان و پیشکسوتان سرشناس و مطرح نیز دعوت خواهیم کرد تا به جمع ما بپیوندند ( گرچه که هم اکنون نیزعده بسیاری ازاین عزیزان سرشناس در اقصی نقاط دور و نزدیک تمایل به همکاری و اعلام آمادگی برای عضویت کرده اند ) که البته برای این مهم در زمان مقتضی و مناسب راجع به اهداف ، انگیزه ها و راهکارهای ایجاد انجمن قدرتمند درآن مقطع سخنانی خواهیم آورد . به امید آنروزکه به نوعی عید همه ما نیز خواهد بود ....  هر که خواهد من و تو ما نشویم .... خانه اش ویران باد ....

 ادامه مبحث چهارم آموزش : سئوال مسابقه شماره یک  : کدام نوع کبوتران برای گرو مناسب ترند ؟ الف - اگر داغون و تک تک بپرند بهتر است ؟ ب – اگر تیپ باشند بهتر است ؟ ج – اگر دسته باشند بهتر است ؟ برای هر جواب دلیل و توضیح تان را ذکر فرمائید ؟

 جواب کامل مسابقه شماره یک آبان ماه : نکته بسیار مهمی که در جواب لازم دیدم توضیح دهم اینستکه در صورتیکه شما مربی خوبی باشید همیشه کبوترانی را که شما چندین کول ( دفعه یا هرش ) هوا کرده و ساز می شوند بصورت دسته ای و با شرایط آرمانی بدنی تقریبا" ثابت و یکنواخت و حرکت تقریبا" واحد ( چون اصطلاحا" آنها را ریم کرده اید ) خواهند پرید . این بدین معناستکه کبوتران ساز چند ساعت بصورت دسته پریده و بعد داغون شده و مایه گیرمی شوند و سپس بصورت خوشه انگور رو سر هم شده و چون خوب خود را گرم کرده اند تازه به اصطلاح شروع به نمایش و کوتاه بلند کردن می کنند . اگر دیدید که کبوترانی هستند که از ابتداء ولو و داغون پریده و خرد هستند این بدین معناست که این کبوتران شرایط آرمانی بدنی ثابت و یکنواخت را هنوز پیدا نکرده اند چون زیاد هوا نرفته و هنوز به اصطلاح رو نشاط اند وگاز گنجه دارند و این نوع کبوتران کما اینکه نمایششان زیباست اما از دید عشق بازی کبوتر گرویی محسوب نمی شوند . علتش هم اینست که این کبوتران یک مرحله از کبوتران دسته ایی جلوترند و این بدین معناست که کبوتران دسته ای همانطور که گفتم پس از برخاستن بصورت دسته ای جمع کرده  و در بالا اول چند ساعت با هم می پرند تا بعد بصورت خوشه انگور شوند ( کبوتران گدازه پر و تک رو استثناء از این گروه هستند اما بهر حال هم کبوتران دسته ای ( خصوصا" وقتی باز شوند و به اصطلاح آسیاب کنند ) و هم کبوتران گدازه پر روی همدیگر تاثیرمستقیم می گذارند ) اما اینها ( کبوتران داغون و تک تک ) بلافاصله پس از برخاستن مایه گیر شده و بعد بصورت خوشه انگور می شوند و پس از مدتی بسته به کیله حیوان ( کیله یعنی مدت زمانی که یک کبوتر همیشه می پرد مثلا" کیله یک کبوتر چهار ساعتی یعنی زمان چهار ساعت که همیشه آن کبوتر می پرد و بعد از آن برای فرود می آید )  در این مرحله به ترتیب کبوتران زیری برای نشستن می آیند و در برگشتها و کوتاه بلندها هم خیلی طول نمی کشد که برگشته و سرشان به اصطلاح برای نشستن باز می شود . تفاوت بین کبوتر دسته که البته مربی فهیم هم دارد با کبوتر تیپ که یا مربی خوبی نداشته و یا سلیقه و نوع کبوتران وی اینچنین بوده اینست که در تیپ فاصله بین کبوتران بسیار نزدیک به هم و تقریبا" هم سطح پرواز می کنند و هر کدام هم تابع کبوتر بغل دستی خود هستند مثل کبوتران تیپ مشهدی یا قزوینی و غیره که زود هم خسته می شوند واما در کبوتران دسته مثل کبوتران مرحوم محمود حاج نبی فاصله بین کبوتران علاوه بر اینکه قدری بیشتراست بلکه از نظر ارتفاع سطح پرواز در یک سطح نیستند وهر کدام با همدیگر چند متری تفاوت سطح دارند وبدین ترتیب مجال بازی کردن هم دارند و ضمنا" این کبوتران با یک حالت غربال و دورهای کوتاه بصورت زیر و رو پریده و تو دهن همدیگر می زنند و بحساب آسیاب می کنند ( و چند ساعت بعد نیزبه اصطلاح مثل چلچله تو هم می روند ) و کوتاه و بلند کرده و خوب خود را گرم می کنند و براحتی بعد از بازی داغون شده و حالا بصورت خوشه انگور رو سر هم شده و  چون خوب گرم و ورزیده هستند نمایش رفت و برگشت زیبایی هم دارند که این نوع کبوتران کبوتران گرویی محسوب می شوند . بعنوان مثال خاطره ای درذهنم هست که زنده یاد محمود حاج نبی ( آهنگر ) در فصل پائیز که جوجه های پائیزی را هوا می کرد بعضی از این جوجه ها تا عصری می پریدند و ما که می گفتیم چقدر عالی هستند قلم شان کن ایشون میگفتند : اگه شب هم بالا بمونند تا بازی نکنند قلمشون نمی کنم ؟! و این بود که همیشه کبوترانشان با اینکه چند دسته می شدند اما بدلیل اینکه همگی بازی داشتند نمایش های خیره کننده می دادند و حتی دسته ها با هم جا عوض می کردند و در یک آن واحد ناگهان چندین و چند کبوتر از داخل دسته به بازی پیچیده و رو گرفته و دود می شدند ... واقعا" رویایی بودند ... قدیمی ترها میدونند چی میگم ... بنابراین و با عنایت به توضیحات بالا ، جواب سئوال مسابقه ، گزینه ج – یعنی کبوترانی که دسته ای می پرند صحیح می باشد . امیدوارم که توضیحات کامل و مشروح بالا برایتان کافی ومفید واقع گردد .

توضیح در باره قرعه کشی : خوشبختانه تعدادی از دوستان اشاره صحیح به جواب مسابقه داشتند اما متاسفانه هیچکدام از جوابها بصورت کامل و یا حداقل آنطور که ما انتظار داشتیم  نبودند . لذا با توجه به قولی که داده بودیم از بین همان جوابها ، یکنفر که نقاط قوت بیشتری دارد را انتخاب کرده و بزودی معرفی نموده و جایزه را تقدیم حضورایشان خواهیم کرد . 

 سئوال مسابقه شماره 2  - ( آذر ماه )  الف - کبوتر پشت پاک و اصیل چیست ؟ ب - اصطلاح کبوتردهن خورده یا دهن جور یعنی چه ؟  ج - شما بین یک جفت کبوتر دهن خورده و یا چهار عدد کبوتر پشت پاک کدامیک را انتخاب می کنید ؟ د- در نهایت کبوتر دهن جور بهتر است یا کبوتر پشت پاک ؟ به نظر شما ما باید دنبال کدامیک باشیم .چرا؟

بهترین زمان جوجه کشی چه موقع است ؟ چند روز پس از پرش تیرماه و بعد از اینکه جفت ها را خوب تقویت کردیم و یا اینکه در اواسط بهمن ماه که البته به نظر حقیر بهترین تاریخ 10 اسفند ماه است به این دلیل که شما می توانید جوجه را برای تیرماه امتحان کنید. ( پرورش جوجه ها ) – همانطور که توضیح دادم زمانی که کبوترانتان اولین تخم شان را کردند در یک دفتر تاریخ بزنید و ثبت کنید تا اگر خدای ناکرده مجبور شدید تخم یا جوجه ای را جابجا کنید با توجه به تاریخ موجود ، تخم را در زیر کبوتری قرار دهید که با آن هم تاریخ است . اگر جفتی تک جوجه داشت و خواستید با جفت تک جوجه دیگر آنرا دو تا یکی کنید حتما" یکی از جوجه ها را با علامت رنگ مشخص کنید تا در زمانیکه احتمالا" آنها شبیه و همرنگ هستند براحتی آنها را تشخیص دهید . نکته : همیشه یکبار در روز ترجیحا" بعداز ظهر برای جفت ها دانه شان را در جا دونی بریزید و به اندازه ای بریزید که بخورند و دان زده نشوند یعنی دانه های آخری را با اکراه بر دارند . دانه شما مخلوطی از ارزن 40 % که بیس اصلی است و به همراه آن 60% بقیه را قره ماش نهاوندی خاکستری ( نوع اردبیلی سیاه و سفت است ) ، کافیشه ، گاودانه و عدس ریز بدهید از گندم بهیچوجه و در هیچ فصلی استفاده نکنید چون مضرات آن بیش از منافع آن است . استفاده از دانه گندم بخاطر داشتن مواد سلولزی علاوه بر بزرگ کردن دستگاه گوارش حیوان سبب اسهال و حتی جایگزینی مواد مضر در بدن پرنده می شود و از اینرو بهتر است برای زمستان و پائیز نیز همیشه ارزن بعنوان بیس و پایه اصلی بانضمام جو ، گاو دانه ، قره ماش ، کافیشه ، عدس ریزهمراه با دان پارس تازه و سفت که راحت پودر نشود و همچنین مراحل پخت آن طبق زمانبندی استاندارد انجام شده باشد که اگر با انگشت فشار دهید به دونیم شود اما پودر نشود در سبد غذایی کبوترانتان قرار دهید . کبوترانتان را طوری عادت دهید که گاهی اوقات هر ماه یکبار سبزیجات خرد شده را نیز مصرف کنند و حتی اگر امکان دارد دو ماه یکبار هم بهشون قدری برنج پخته خیلی خیلی خیلی کم نمک و بدون روغن بدهید که مفید است . توضیح مهم : از آنجا که کبوتران دانه جو را خیلی دوست ندارند در صورت مصرف ، حتما" آنرا ابتداء و قبل از سایر دانه ها بهشون بدهید . تذکر : جفت های پست قبلی و این پست  برای نمایش تطبیق رنگها و نژادها تنها به منظور آموزش انتخاب شده اند و از کبوتران برادرگرامی ام فرشید الف می باشند .اما در مورد جفت های جوجه کشی بایستی تذکری را خدمتتان عرض کنم و آن اینکه همانطور که در عکسها مشاهده فرمودید شما هم خالهای موافق و هم خالهای مخالف را بدون هیچ محدودیتی می توانید تن کنید مشروط به اینکه طبق معیارهای قبلی واقعا" هر دو جفت علاوه بر تطابق رنگ ونژاد ، شایستگی جفت شدن را نیز داشته باشند و دقت کنید بسیاری از خصوصیات ذاتی و ارثی از طریق عامل خون و وراثت به جوجه ها منتقل خواهد شد بعنوان مثال شک نکنید کبوتری که قبل از پرش ( اول هرز ) یا در بین پرش ( وسط هرز ) و یا در انتهای پرش هرز می کند حتما" خون هرزی دارد و جوجه آن نیز بی شک همان کار را انجام خواهد داد . جوجه ای را که چند روز می دود و بعد باز می گردد درست است که احتمالا" سوی خوبی دارد اما در 80 درصد اوقات همین جوجه کبوتر هرزی خواهد شد و دلیل آن هم اینست که در چند روز دویدن احتمالا" در یکجای بخصوص چندین مرتبه پنجه باز خواهد کرد که همانجا را به اصطلاح شگرد خواهد کرد و در زمانی که در تیرماه بهش فشار آید قطعا" فیلش یاد هندوستان خواهد کرد و حتما" همانجا که شگرد داشته پا خواهد زد ولو اینکه زمان پنجه زدنش خیلی کوتاه باشد پس چنین مسائلی را خیلی دقیق بهش توجه کنید که البته در قسمت کبکی بازی و آموزش مبحث داوری نکات کلیدی راجع به این کبوتران هرزی و اینکه اگر جایی پا زده بودند چگونه تشخیص دهیم را بوقتش خواهم گفت .  پس نتیجه می گیریم آن جوجه هایی که بسیار باهوش هستند و بدون اینکه تار شوند خیلی راحت جلد می شوند بسیار با ارزش تر از جوجه هایی هستند که چند روز می دوند . البته باز توضیح می دهم که در بین جوجه هایی که می دوند و تار شده اند 20 درصدشان بی تقصیرند و بلکه بنا به دلائلی مثلا" بدلیل حمله پرندگان شکاری می ترسند و تغییر منطقه ای می دهند و ناچار به پرسه زدن و دویدن در مناطق دیگر می شوند تا اینکه خانه صاحبشان را پیدا کنند که اینگونه جوجه ها و کبوتران ، حسابشان از دسته قبلی جدا خواهد بود .  . نکته : حتما" زمانی که کبوتران داخل جفت کن را روزانه برای رفع خستگی و نظافت جفت کن ها بیرون می آورید بهشون گل شور بدهید ، ناخن های بلندشان و پاهایشان را که فضولات بهشان می چسبد برای جلوگیری از گسترش بیماریهای قارچی تمیز نموده و آب تمیز هم که باید مرتبا" جلویشان باشد . آب تنی موقتا" از زمان تخم گذاری تا زمانیکه جوجه ها کوچکند ممنوع است . دائما" دقت کنید که جوجه ها خوب دانه گرفته باشند اگر دیدید که از دو جوجه یکی کوچکتر است و دیگری بزرگتر ، بشرطیکه رنگ آن مشخص نباشد آن را با هم اندازه خود جابجا کنید و البته مواظب باشید که والدین جدید متوجه این تغییر نشوند چون ممکن است به جوجه جدید بدلیل اینکه شبیه و هم بوی با جوجه خودشان نیست آسیب جدی بزنند . در حالت دیگر ممکن است جوجه ها قدری کوچک و بزرگ باشند و شما جفتی هم برای تعویض نداشته باشید که در اینصورت بهتر است پس از اینکه به والدین دانه دادید جوجه بزرگتر را بردارید و در محل امنی قرار دهید تا جوجه کوچکتر خوب دانه و اصولا" حقش را بگیرد و بعد جوجه بزرگتر را در جایش قرار دهید و پس از چند روز خواهید دید که جوجه کوچکتر هم اندازه جوجه بزرگتر شده و به آن خواهد رسید .

آماده سازی برای واکسن زدن جوجه ها : واکسیناسیون چیست ؟ بدون شک یکی از مهمترین و مطمئن ترین راهها برای پیشگیری از اثرات مخرب بیماری است . در این حالت ویروسها سیستم ایمنی را بر علیه بیماری تحریک کرده و همین امر سبب موفقیت واکسیناسیون علیه بیماریهای ویروسی خواهد بود . نیوکاسل چیست ؟ این بیماری ویروسی از خانواده Virus Paramyxo Virdae , Genus Rubula می باشد که متاسفانه در هر منطقه ای با توجه به تفاوت اقلیم منطقه و در نتیجه تغییراتی در ساختار بیماری ، نوع آن نیز فرق می کند وبدتر اینکه عامل بیماری می تواند به مدت نیم ساعت در دمای شصت درجه و بالاتر در مدفوع زنده و فعال بماند اما در PH اسیدی توانایی مقاومت نداشته و دوره بروز و عود این بیماری بین چهار تا هفت روز متغیر می باشد  . با این وجود بعضی از پرندگان قادرند که تا مدت یکسال این ویروس را در خود فعال نگهدارند . با توجه به تفاوت بدنی بین مرغ و کبوتران واکسنهای هر کدام هم متفاوت خواهد بود که ما در وهله اول توصیه می کنیم که اگر دسترسی داشتید واکسن خارجی 50 تایی مخصوص کبوتر( تزریق در ران یا گردن یا عضله سینه ) با مارک CHEVIVAC-P12 ساخت شرکت آلمانی  CHEVITA GmbHتهیه فرموده و مطابق دوزتوصیه شده آن را بکار برید چون چیزی که در کشورمان موجود است واکسن مخصوص طیوراست که آنهم برای همانگونه سویه ویروس ( مخصوص ماکیان ) است . اگر بیماری در کبوترانتان شیوع یافته یا علائمی موجود است حتما" از واکسن با ویروس کشته استفاده کنید چون بعضی از گونه های عفونتها و مایکوپلاسماها و قارچها قادرند اثرات واکسن زنده را شدیدترو فراتر از حد انتظارما نمایند که این بسیار خطرناک خواهد بود . البته با توجه به اینکه کبوتر با دمای بدنی بالاتر به اندازه مرغ نسبت به این بیماری مهلک حساس نیست اما اگر در میان کبوترانتان اثراتی از بیماری نیوکاسل نبود بهتر است به شیوه ای که متعاقبا" خدمتتان عرض می کنم عمل نمائید و آگاه باشید که حقیر سالهاست طبق همین شیوه واکسیناسیون را انجام داده ام و تاکنون مشکلی نداشته ام ابتداء کلیه موارد مورد نیاز زیر را از داروخانه های دامی تهیه فرمائید . ( عکسهای  شماره ۷ و ۸، قواره جوجه آماده برای اولین واکسیناسیون رادر سن چهار هفتگی نشان می دهد . ) آمادگی برای اولین واکسیناسیون جوجه ها در سن چهار هفتگی : 1 - ابتداء محلولی به نام MIXODIL که در قوطی های پلاستیکی یک لیتری باشد تهیه فرمائید و از شروع سه هفتگی جوجه ها به مدت یک هفته و پس از تکان دادن هر بار یک قاشق غذاخوری پر با 5/1 لیتر آب مخلوط کرده ودر جا آبی ها تقسیم کنید . توضیح اینکه این محلول با دارا بودن انواع ویتامینهای ضروری  و همچنین مواد معدنی و عناصر کمیاب نظیر سلنیوم دارای بیش از 15 نوع آمینو اسید مفید و لازم نیز می باشد که دارویی بسیارعالی برای آمادگی کبوتر قبل از واکسیناسیون و یا درمان با سایر آنتی بیوتیکها نیز می باشد . 2 – واکسن کشته دو گانه نیوکاسل – آنفلونزا را تهیه کرده و البته به تاریخ تولید و شرایط نگهداری آن در یخچال خوب توجه فرمائید . ( حتی در هنگام خرید باید آن را در کیسه یخ قرار داده و به منزل برسانید و سپس آن را درون یخچال در جایی که یخ نزند و نور نبیند قرار دهید ) . پس از یکهفته که محلول MIXODIL دادید و جوجه ها وارد چهارمین هفته زندگی خود شدند حال واکسن را از یخچال در آورده و بگذارید دمای آن در حد دمای بیرون بشود و بعد خوب آنرا تکان داده و با سوزن کلفت مخصوص کشیدن واکسن آنرا درون یک سرنگ پنج میل که دارای پنج قسمت ازعدد یک تا پنج است بکشید وبعد سوزن خود سرنگ را سر سرنگ بزنید . مطابق اشکال تشریحی یک نفر کبوتر را وارونه گرفته و پرهای روی جناغ و عضله سینه را با یک پنبه الکلی کنار زده ( پنبه الکلی تنها بخاطر اینست که هم پرها را خوب بکنار خواهد زد و همینکه اگر کبوتری تکراری بود از محل خیس بودن الکل سریع می فهمید که آنرا قبلا" واکسن زده اید و دوباره کاری نخواهید کرد ) و همانطور که در عکس ملاحضه می نمائید خط استخوان جناغ نمایان است که شما باید سوزن را در کنار این استخوان و بموازات آن که بعنوان خط نشان برای شماست و پس از هواگیری ، سرنگ را بحالت موازی این خط  وارد عضله سینه نموده و البته دقت نمائید که سوزن بحالت اریب و تنها کمی زیر سطح پوست وارد شود و خیلی آرام سپس به اندازه 3 خط کوچک موازی هم در سرنگ پنج میل دارو را تزریق نموده و یا بعبارتی هر سرنگ پنج میل تنها برای حدودا" هشت کبوتر، حداکثر، ظرفیت دارو خواهد داشت . پس از بیرون کشیدن سر سوزن با یک پنبه تمیزیا اندک فشار سر انگشت جای سوزن و محل باز شده در محل تزریق را به آرامی فشار دهید تا سوراخ ، مسدود گشته و فشار خون دارو را به بیرون هدایت نکند . نکته مهم : بهتر است بار اول ، تزریق را با کمک یک فرد خبره انجام دهید تا دستتان راه بیفتد و دقت کنید بهیچوجه سوزن را عمقی وارد عضله سینه ننمائید که سبب مرگ کبوتر یا آسیب جدی به حیوان خواهید شد . دقت داشته باشید اولین و مناسبترین مرتبه تزریق برای جوجه زمان 4 هفتگی جوجه خواهد بود . پس از این مرحله تزریق ، کبوتر موقتا" دچار یک تب و التهاب خفیف خواهد شد و بنابراین برای به حداقل رساندن این عارضه به مدت 3 تا 5 روز نیز از دارویDIPROSIN PLUS  دیپروسین پلاس یا   DIPROSIN MIX دیپروسین میکس در آب به میزان یک قاشق غذاخوری پر در 5/1 لیتر آب آشامیدنی کبوتران استفاده می کنیم . خواص دیپروسین پلاس :  دارویی ضد درد ، ضد تب ، ضد استرس ،ضد التهاب و اشتها آور میباشد . در هنگام وقوع بیماریهای باکتریایی و ویروسی و یا به دنبال تحریک سیستم ایمنی بدن در هنگام واکسیناسیون ، یکی از مکانیسم های دفاعی بدن افزایش درجه حرارت بدن یا تب میباشد که با افزایش سوخت و ساز بدن و افزایش میزان مصرف انرژی توام میگردد . در این حالت کبوتر دچار بیماری و تب میشود که این دارو مانع افزایش درجه حرارت بدن میگردد ، در نتیجه از اتلاف انرژی جلوگیری میکند . همچنین داروی فوق در شرایط افزایش گرمای محیط و بدن در استرس گرمایی ، دمای بدن را کاهش میدهد .  موارد مصرف : در موارد بروز انواع بیماری ها کنترل تب و درد ، بی حالی و بی اشتهایی و ...  مفید  میباشد . در موارد گرمای شدید برای جلوگیری از استرس گرمایی و یا به هنگام واکسیناسیون های مختلف و انواع استرس استفاده میشود . داروی دیگر که تقریبا همین  کارها  را میکند دیپروسین میکس میباشد . به عکسهای شماره ۹ و۱۰ و توضیحات آنها خوب دقت فرمائید.برای تزریق واکسن نیوکاسل در پشت گردن بسیار باید احتیاط نمائید و توصیه می کنم که حتما" چند بار این نوع تزریق را که توسط فردی خبره و آگاه که قبلا" بدفعات آنرا انجام داده بدقت تماشا کرده و حتی زمانیکه می خواهید برای بار اول این نوع تزریق را انجام دهید در حضور همان شخص مربی و الگویتان انجام دهید . بدلیل اینکه محل تزریق واکسن درست نزدیک سلسله اعصاب و رگهای عصبی نخاعی می باشد بنابراین دو خطر همواره کبوتر را تهدید می کند یک خطر فلج دائم و کامل کت کبوتر و دوم خطرفلج کامل اندامها که همراه با یک شوک سریع می تواند باعث مرگ حیوان نیز بشود . بهر حال برای این تزریق می بایست ابتدا پرهای گردن را کنار بزنیم و سپس در ابتداء با یک دست کمی پوست گردن را بکشیم و رها کنیم تا محل تزریق برایمان کاملا" مشخص و تفکیک گردد همچنین با این شیوه پوست و گوشت گردن یا محل تزریق از نقاط خطرموقتا"کمی فاصله پیدا می کند و ما بهترمی توانیم محل تزریق سوزن را دقیقتر شناسایی کنیم . همچنین بهتر است تزریق را برخلاف آنچه در عکس شماره ۱۱ می بینیم از طرف بالا به طرف پائین انجام دهیم که در اینصورت تسلط ما بر موضع بیشتر خواهد بود . حقیر امیدوارم پس از شروع بکار رسمی انجمن تمامی این موارد را بصورت حضوری به اعضاء و داوطلبان گرامی آموزش دهم تا بدینوسیله دین خود را در قبال این سرگرمی مفرح اداء کرده باشم .  

مرحله دوم واکسیناسیون جوجه ها در سن هشت هفتگی و داروهای مورد نیاز – چهار هفته پس از واکسیناسیون اولیه نوبت سری دوم واکسیناسیون است که ابتداء از یک هفته قبل مجددا" محلول MIXODIL طبق دستور بالا می دهیم .  با این تفاوت که این بار برای مرحله دوم واکسیناسیون از واکسن زنده و فعال ( تخفیف حدت یافته ) استفاده می نمائیم . این واکسن ها بصورت آشامیدنی ، قطره چشمی ، قطره بینی یا اسپری موجود می باشند  که ما از بین آنها نوع چشمی ( از راه مخاط چشم ) یا آشامیدنی را توصیه می کنیم . ( بصورت قرص که باید حتما" در آب مقطر یا آب چشمه یا آب چاه مطمئن و غیر میکربی حل شود و هرگز نباید برای درست کردن محلول واکسن از آب لوله کشی که حاوی کلر می باشد استفاده کنیم . ) و پس از ساختن دارو مطابق دستور برای قطره چشمی یک قطره در هر چشم و یک قطره هم درون یکی ازحفره های بینی و برای خوراکی در دهان کبوترو منفذ بینی می چکانیم . پس از اتمام این مرحله مجددا" برای مدت سه تا پنج روز مجدد نیز مصرف دیپروسین پلاس را تجدید کنید و حالا دیگر خیالتان باید آسوده باشد .  با این روش دیگر شما نیاز ندارید که چند ماه بعد واکسیناسیون را تکرار نمائید زیرا با این عمل ( یک بار واکسن کشته و یک بار واکسن زنده )  باعث ایجاد نوعی آنتی بادی و یا پادتن قوی در بدن کبوترانتان می گردید . توضیح مهم : با توجه به اینکه بیماری نیوکاسل در بیش از90 درصد موارد گزارش شده ، تنها کبوتران جوان ، مفلق ها و جوجه ها را هدف حملات خود قرارمی دهد کافیست که پس از این دو مرتبه واکسیناسیون و طی زمانی که بدن جوجه کبوترانتان نسبت به این بیماری مصونیت دارد و شما جوجه ها را هوا می کنید ، بهیچوجه کبوتر جدیدی را وارد گنجه جوجه هایتان نکنید تا زمانیکه آنها از کنار در بروند و کهنه شوند . همچنین هر 45 روز یکبار آنهم سه روز متوالی جهت کنترل و پیشگیری از عفونتهای دستگاه تنفسی به تمام جوجه ها و کبوترانتان پودر آنتی بیوتیک TERRAMYCIN یا همان اکسی تتراسایکلین  OXYTETRACYCLINE به میزان یک قاشق چایخوری پر برای مخلوط در 2  لیتر آب بدهید و فردای روز سوم یعنی در روز چهارم به دلیل اینکه آنتی بیوتیکها ، باکتریها ، مخمرها و قارچهای مفید دستگاه گوارش را از بین می برند برای جبران این نقیصه به کبوتران  پودر پروتکسین Protexin را که دارای این خواص است بدهید :  پروتکسین دارای انواع گونه های مفید باکتریها و قارچها و مخمرها است که برای بهبود کار دستگاه گوارش  مفیدند ، تغییرات آب و هوا ، تغییر جیره ، واکسیناسیون ، درمان با آنتی بیوتیکها ، استرس ،  همچنین در افزایش رشد و بالابردن ایمنی در برابر بیماریها موثر می باشد .  مدت و مقدار مصرف : به مدت 3 الی 5 روز پس از استفاده از آنتی بیوتیک ها  به مقدار یک قاشق چایخوری پر در 3  لیتر آب آشامیدنی خوب حل کنید و به کبوتران بدهید . ضمنا" هر ماه یکبار به جوجه ها پودر ویتامین ب کمپلکس به میزان یک قاشق چایخوری پر در 5/1 لیتر آب به همراه نصف پاکت پودر ORS بدهید و بهیچوجه گل شور در اختیار جوجه ها تا مادامیکه از کنار در نرفته اند قرارندهید چون جوجه از روی بی تجربگی گل زیاد خواهد خورد که در نتیجه این عمل ، آب زیاد می نوشد و بنابراین دانه کمتر می خورد که همین مسئله سبب بهم خوردن توازن آب و دانه و نهایتا" بروز اسهال در جوجه خواهد شد . البته ماسه و صدف خرد شده بسیار برای جوجه ها مفید است و می توانید بجای گل شور مخلوط ماسه و صدف خرد شده در اختیارشان بگذارید . با این وجود چیزی نمی گذرد که خواهید دید برای همیشه این بیماری ( نیوکاسل ) تهدیدی برای جوجه های شما محسوب نخواهد شد . لطفا" به عکسهای آموزشی در مورد طریقه واکسن زدن که در پایان می آید خوب دقت فرمائید . کلام آخر : همانطور که قبلا" هم عرض کردم برای واکسیناسیون شیوه ها و سلیقه های مختلفی وجود دارد اما شما باید تصمیم بگیرید که چه می خواهید ؟ آیا می خواهید همچنان هر چند ماه یکبارمشکل واکسیناسیون را پیش رو داشته باشید و یا طبق شیوه حقیر تنها طی دو بار واکسیناسیون برای همیشه از شر مشکلات خلاصی یابید ؟! پس اول امتحان بعد قضاوت نمائید . توضیح اینکه ماد پشت قرمزشماره ۱۳ ( هدیه انجمن ) را همانطور که قول داده بودیم برای دوست عزیزمان آقای نعیم از لاهیجان ارسال کردیم و امیدواریم که مورد پسندشان قرار گرفته باشد . دوستان گرامی در این پست برای شروع ، عکس دو جفت از کبوتران اصیلم( شماره ۱۴ و ۱۵) را تقدیمتان می کنم و امیدوارم در پست های بعدی نیز بتوانم عکسهای بیشتری لابلای مطالب برای علاقه مندان عرضه دارم . در پستهای بعدی علاوه بر ادامه مباحث آموزش به بیوگرافی ها و همچنین اهداف تاسیس انجمن نیز می پردازیم . امید است که تا اینجای مطالب مورد قبول شما سروران قرار گرفته باشد .

نر سیاهی تیزه سفید - ماده ابلق تیکه پاره سرخپوست	نر کله دار پس کاکل - کله برنجی کم خال کاکلی	جوجه 4 هفته ای	روش صحیح تزریق واکسن	ماده پشت قرمز اهدایی انجمن به آقا نعیم از لاهیجان
نر شازده سبز -ماده خال پیس	نر خال پیس تیزه سیاه - ماده خال پیس	جوجه 4 هفته ای	روش تزریق گردنی واکسن	نر خال قرمز - ماده خال پیس
نر پلنگ - ماده تیزه سیاه	نر کله دار کاکلی - گرگی کاکلی	روش صحیح تزریق واکسن	ماده کله برنجی کاکلی	نر و ماده کله خالدار کاکلی